skip to Main Content
Faruk Yalçın Hayvanat Bahçesi ve Botanik Parkı

İşte yağmur ormanlarının zarifçe sallanan primatları. Gibonlar!

Bu harika canlıların bir düzineden fazla türü var ve bu türlerinin tümü nesli kritik derecede tehdit altında! Bu kritik duruma dikkat çekmek için her yıl 24 Ekim’de  Gibon Günü kutlanıyor.

Şimdi onları daha iyi tanıma ve tüm canlıların biyolojik çeşitlilik ve dünyamızın dengesi için ne kadar önemli önemli olduğunu yeniden hatırlama zamanı!

Güney Asya’nın yoğun ormanlarına özgü bu akrobatik memeliler, ağaçlardaki yaşama mükemmel bir şekilde adapte olmuşlardır ve nadiren yere inerler. Dalları kavramak için güçlü, kanca şeklinde ellere, uzaklardaki şeylere ulaşmak için komik bir şekilde daha büyük kollara ve kollarını itmek ve nefes almak için uzun, güçlü bacaklara sahiptirler. Omuz eklemleri, sallanırken daha fazla hareket aralığı sağlamak için özel olarak uyarlanmıştır.

Brachiating (kol sallama) adı verilen dramatik hareket biçimleri, gibonları ormanda saatte 56 km hızla hareket ettirebilir ve tek bir sallanan sıçrayışla 15 metre ileri gidebilirler! Brachiating sırasında vücut dönüşümlü olarak her ön ayağın altında desteklenir. Brachiating aynı zamanda gibonlara, en sevdikleri yiyecekler için dalların sonunda büyüyen meyveleri dışarı çıkıp kapma gibi benzersiz bir avantaj sağlar.

İki Ayaklı Hareket

Gibonlar yürürken, dallar boyunca ya da nadir durumlarda yere indiklerinde, genellikle bunu iki ayak üzerinde yaparlar ve denge için kollarını başlarının üzerine atarlar. İnsan olmayan tüm primatların insanlara yen yakın iki ayaklılarıdırlar ve genellikle evrimsel baskıların insan yürüyüşüne neden olabileceğine dair ipuçları için incelenirler.

Farklı Gibon Türleri

Hindistan’ın kuzeydoğusundan güney Çin’e ve Borneo’ya kadar uzanan bir düzineden fazla tanınmış gibon türü vardır. Hepsi kuyruksuzdur ve uzun tüyleri kremden kahverengiye ve siyaha değişir. Birçoğunun yüzlerinde, ellerinde ve ayaklarında beyaz lekeler vardır. En büyük türler siamangs olarak bilinir ve 11 kiloya kadar büyüyebilir. Daha küçük türler yalnızca 4 kilo ağırlığa ulaşır.

Diyet ve Davranış

Gibonlar, tropikal bölgelerindeki bol meyve ağaçlarında gelişirler ve özellikle incire düşkündürler. Zaman zaman diyetlerini yaprak ve böceklerle tamamlarlar.

Gibonlar tek eşlidir (primatlar arasında nadir görülen bir özelliktir) ve yetişkin bir çift ve genç yavrularından oluşan aile gruplarında yaşarlar.

Hayatta Kalmaya Yönelik Tehditler

Bu ikonik ağaç sakinleri, türleri en yüksek tehdit altında olan primatlar arasındadır. Yaşam alanları hızla yok oluyor ve genellikle yakalanıp evcil hayvan olarak satılıyor veya geleneksel ilaçlarda kullanılmak üzere öldürülüyorlar. Pek çok gibon türü nesli tükenmekte olan veya kritik derecede tehlike altında olan türler arasında listelenmiştir.